to top

MAKAT GELİŞ, MAKAT DOĞUM (BEBEĞİN TERS DURMASI)

BEBEĞİN MAKATININ ÖNDE OLMASI

Bu durum normalde doğum kanalına başı ile giren bebeğin tam tersi yönde anormal olarak kalçası veya bacaklarıyla girmesidir.

1 ) Makat geliş, bebeğin ters durması nedir?

Hamilelik dönemi boyunca, bebeğiniz sürekli hareket halinde olur. Erken dönemlerde bebek ile içinde yüzdüğü sıvı karşılaştırıldığı zaman, sıvı daha fazla yer tutar. Bu sebepten dolayı da bebek rahmin içerisinde sürekli dönerek yer değiştirebilir ve bebek her türlü şekilde olabilir. Bebek ve rahimin şekli genellikle bebeğin duruşunu belirler. Hamilelik dönemi ilerledikçe bebeğinizin eğilimi baş aşağı durmak şekline dönüşür. Bebeğin önde gelen kısmına prezente olan bölüm veya prezentasyon ismi verilir.

Miada yaklaştıkça ve doğum esnasında bebeklerin genelinde yaklaşık % 96′sı başları ile prezente olurlar. Kısacası bebeklerin %96′sı baş geliştir ve doğum esnasında ilk olarak başları çıkar. %3 ile %4 bebek ise, rahim içersinde ters durmayı tercih eder. Bu bebeklerin kafası yukarıda poposu ise aşağıdadır. Bu durum makat geliş olarak bilinmektedir.

Doğum işlemi başladığı zaman, bebeğinizin önde gelen kısmı oldukça önemlidir. Çünkü başı ile gelmeyen bir bebekte doğum, her zaman için zor ve risklidir. Hatta bazı durumlarda normal doğumun gerçekleşmesi mümkün olmamaktadır. Bebeğin en geniş olan kısmı kafasıdır. Makat doğumda kafa ise en son doğan bölümdür. Daha küçük ve kıvrılabilir kısımlar olan ayak, gövde ve kollar rahim ağzınız daha net bir şekilde açılmadan rahim dışına çıkarak doğumu gerçekleştirebilir. Böyle bir durumda ise, sonradan gelen kafa içeride sıkışabilir. Bu sebepten dolayı, makat doğumda bebek çok fazla zorlanabilir, zarar görebilir ve hatta hayatını bile kaybedebilir.

2 ) Bebekler neden ters durur?
Makat gelişin en önemli belirleyici etkenlerinden birisi annenin hamilelik yaşıdır. Hamilelik yaşı ne kadar küçük olursa, bebeğinizin ters olma olasılığı da o ölçüde artar. 36 ile 37. hafta arasında bebek genel olarak son duruş şeklini alır. Artık önde gelen kısmının değişme ihtimali biraz zor bir olasılıktır. Rahim dar kısmı aşağıda olan bir armut şeklinde olduğundan dolayı, bebek için en rahat olan pozisyon, kafasının aşağıda olduğu pozisyondur ve genellikle de bebekler bu pozisyonu, son duruş şekli olarak alırlar. Bu sebepten dolayı 36 ile 37. haftadan önce bebeğin ters pozisyonda duruyor olması, çokta önemli değildir. 28. haftada bebeklerin %20 si ile %25′i ters dururken, bu oran 32. haftada %7 ile % 15, termde ise az önce de belirttiğimiz gibi %3 ile % 4 civarındadır.

Hamilelik yaşı haricinde, rahime ait olan şekil bozuklukları, bebeğe ait olan anomaliler ve çoğul hamilelik durumları da makat gelişlere sebep olabilen faktörlerdir. Amniyon sıvısının çok fazla veya az olması, daha önceden fazla miktarda hamilelik sebebi ile rahimin gevşek olması, plasentanın rahimin tepesinde yerleşmiş olması bu durumun altında yatan neden olabilmektedir. Makat geliş olan erken doğumların yaklaşık %17 civarında, term doğumların ise %9′unda anomali teşhis edilmektedir. Bütün bunların yanı sıra, makat doğumların genel bir kısmında hiçbir sebep bulunamamaktadır.

 

3 ) Makat gelişin değişik türleri var mıdır?
Makat gelişler, bebeğin diz ve bacaklarının durumuna bağlı olarak 3 değişik şekilde olabilir.

* Saf makat geliş

Bütün makat gelişlerin %50 ile %70 gibi büyük bir kısmı bu şekilde olur. Bebeğin uylukları gövdesine doğru çekilmişken, dizler tamamen açılmıştır. Bebeğin ayakları başının hemen yanındadır. Önde gelen bölüm yalnızca bebeğin poposudur.

* Tam makat geliş
Makat gelişlerin %5 ile %10′unu oluşturmaktadır. Gerek bacaklar, gerekse dizler kıvrılmış durumdadur. Bebek bağdaş kurar pozisyonda yatar.
* Tam olmayan makat geliş
Bu tür, ayak gelişi olarak da bilinmektedir. Karşılaşma olasılığı %10 ile %30 arasındadır. Bebeğin önde gelen bölümü poposu değil ayağıdır.
4 ) Bebek karındayken dışarıdan döndürülebilir mi?
EVET. Bebek anne karnında dururken, bir doktor bebeği döndürebilir. Bu uygulamaya eksternal sefalik versiyon ismi verilir. Döndürme işlemin başarılı olma şansı %50 civarındadır. Bazı doktorlar, bebeklerin %70′ini döndürdüklerini ifade etmektedirler.

Bu bilgiler gerçekte teorik ve tarihsel bir öneme sahip olan bilgilerdir. Ekternal sefalik versiyon, makat gelen bebeklerin %80′inin vajinal yol ile doğurtulduğu 1960 ve 70′li yıllarda oldukça fazla uygulalan bir işlem iken, çok fazla bebeğin kaybedilmesi sebebinden dolayı zaman içerisinde terk edilmiş bir uygulamadır. 1980′lerin ardından, en çok Amerika Birleşik Devletlerinde tekrar gündeme gelmiş fakat eski popülaritesine hiçbir şekilde kavuşamamıştır.

5 ) Eksternal sefalik versiyonun riskleri

Eksternal sefalik versiyonun riskleri arsında en fazla görülenler bebeğe ait kemiklerin kırılması, anne ve bebeğin iç organlarında yırtılmalar,zedelenmeler, zarların yırtılması ve bebeğin plasentasının ayrılmasıdır. Bununla beraber %1.5 olguda kordon sıkışması görülür. İşlem esnasında bebeklerin %40′ında kalp atım hızlarında ciddi ölçüde azalma görülür. Ancak bu düşüş işleme son verilmesi halinde, bebekte herhangi bir probleme sebep olmadan eski haline geri döner.

Ekternal sefalik versiyon mutlaka acil sezaryen şartlarının sağlandığı bir ortamda yapılmalıdır.

Eksternal sefalik versiyonun şartları
İşlemi yapacak olan kişi deneyimli olmalı
Hasta şişman olmamalı
Anne adayı multipar (daha önceden doğum yapmış) olmalı
Önde gelen kısım kemik çatı içine girmiş olmamalı
Amniyon sıvısı normal ya da normalden fazla olmalı
Bebeğin sırtı öne dönük olmamalı
Doğum sancılarını engellemek için ilaç verilmeli (tokoliz yapılmalı) (bu madde tartışmalıdır)
6 ) Bebeğimi döndürmek için ben bir şey yapabilir miyim?
Ters duran bebeğin dönmesini sağlamak amacı ile, dizleri göğüse doğru çekerek her 2 saatte bir 15 dakika bu şekilde beklemek gibi bir yöntem (Elkin Manevrası) tavsiye edilmiş olsa da, yapılan incelemeler bu uygulamanın bir fayda sağlamadığını göstermiştir. Hipnoz ve akupunktur ile bebeğin döneceğini iddia edenler de mevcuttur. Fakat bu iddialar, bilimsel zeminde hiçbir şekilde kanıtlanamamıştır. Netice olarak, bebeğinizin baş aşağı dönmesi için maalesef sizin yapabileceğiniz bir şey yoktur.

7 ) Makat geliş için uygun doğum şekli nedir?
Normal doğum yapmayı arzulayan ve buna motive olmuş bir anne adayı için, bebeğinin ters olması üzücü bir durumdur. Fakat böyle bir bebeğin doğum kanalı üzerinden geçmesi, oldukça riskli bir durumdur. Yapılan araştırmalarda makat doğumlarda bebeğin kaybedilme şansının 2 ile 4 kat fazla olduğu tespit edilmektedir.

Genelde bebeğin en geniş ve sert tarafı olan kafası, doğum kasılmaları esnasında doğum kanalında bulunan yumuşak dokları ve bağları gererek gevşemelerine yardımcı olur. Bebeklerin kafa eklemleri, erişkinlere göre sabit değildir ve kemikler birbirinin üzerinde kayabilmektedir. Böylelikle, bebeğin kafası doğum işlemi devam ederken şekil değiştirerek kendisini doğum kanalına uydurur. Buna “molding” denir. Makat doğumda ise, kafa sonradan geldiğinden dolayı, molding şansı bulunmamaktadır. Bebeğin gövdesi doğduktan sonra, rahim ağzı bebeğin boynunu sıkıp oksijen almasını bozabilir ve kalıcı problemlere, hatta ölümüne bile sebep olabilir.

Bu sebeplerden dolayı, makat gelişlerde tavsiye edilen doğum şekli sezaryendir. Normal doğumun özendirildiği ve son ana kadar sezaryenden kaçınılan Amerika Birleşik Devletlerinde bile, makat gelişlerin %90′ından çoğunda, bebeği çok riske atmamak için doğum şekli olarak sezaryen tercih edilmektedir. Bununla beraber, makat gelişte vajinal doğum anne açısından da çeşitli riskler taşır. Bu risklerin en önemlisi yırtık oluşma ile beraber doğumun ardından enfeksiyon risklerindeki görülen artıştır.

zeynep

Sorry, the comment form is closed at this time.